ऊर्जा

ऊर्जेचे प्रकार व तंत्रज्ञान 

ऊर्जा बचत 

शेतीची कामे करताना ऊर्जा वाचवा

English

Hindi

Marathi

Bengali

Gujarati

Nepali

Kannada

Malayalam

Tamil

Telugu

Urdu

MAT-Trasnlation

MAT-Auto Generation

Vikas AI

Chatbot

Calendar

Assamese

Bodo

Dongri

Kashmiri

Konkani

Maithili

Manipuri

Odia

Punjabi

Sanskrit

Santali

Sindhi

Energy

/rural-energy/energy_types/90a93094d91c94791a947-90992494d92a93e926928

या विभागात विविध स्वरूपात व विविध प्रकारे केलेले जाणारे ऊर्जेच्या उत्पादनाची माहिती देण्यात आली आहे.

/rural-energy/energy_types/renewable_energy

या विभागामध्ये अपारंपरिक अथवा नवीनतम उर्जा स्त्रोतांची माहिती दिली आहे. 

/rural-energy/energy_types/traditional_energy

निसर्गात उपलबद्ध असलेल्या साधनसामुग्रीपासून जी उर्जा निर्माण करतात त्याला पारंपारिक उर्जा म्हणतात.

/rural-energy/energy_types/energy_efficiency

या विभागात उर्जा कार्यक्षमते विषयी माहिती दिली आहे. 

/rural-energy/energy_types/rain_maintenance

पावसाचे पाणी जमा करणे आणि त्याचा नंतर योग्य वेळी वापरासाठी साठा करणे अशी पावसाच्या पाण्याच्या साठवणीची (RainwaterHarvesting) व्याख्या करता येईल.

/rural-energy/energy_types/energy_save/90993094d91c93e-92c91a92494093893e920940-90f932-908-921940

उर्जा बचतीसाठी एल.ई.डी. तंत्रज्ञानाचा वापर

/rural-energy/energy_types/energy_save/energy_save_reason

कोळसा, तेल व नैसर्गिक वायू ह्या ऊर्जेच्या नैसर्गिक प्रकारांचा आपण सर्वाधिक वापर करतो. परंतु हे साठे तयार होण्यास हजारो वर्षे लागतात.

/rural-energy/energy_types/energy_save/91592e940-90a93094d91c94792e927942928-91c93e93894d924-92a94d93091593e936

कॉम्पॅक्ट फ्लूरोसंट लाइट ऊर्फ सीएफ्एल प्रकारचे दिवे आपला विजेवरील खर्च वाचवतात. सीएफ्एल प्रकारचा दिवा नेहमीच्या दिव्याच्या पाचपट जास्त प्रकाश देतो.

/rural-energy/energy_types/energy_save/93694792494091a940-91593e92e947-91593092493e92893e-90a93094d91c93e-93593e91a93593e

ISI प्रमाणित पंप वापरल्याने तसेच पंपमध्ये काही किरकोळ तर काही मोठे बदल व सुधारणा केल्यास त्यांची कार्यक्षमता 25 ते 35 टक्क्यांनी वाढण्याची शक्यता असते.

/rural-energy/energy_types/energy_save/917945938-90f93292a94091c940-90692393f-92494d92f93e91a93e-93593e92a930

एलपीजी हे स्वयंपाकासाठी एक अत्यंत सुरक्षित, स्वस्त, पर्यावरणस्नेही आणि निरोगी इंधन मानले जाते. घरगुती वापराशिवाय इतरही विविध औद्योगिक आणि व्यापारी कारणांसाठी एलपीजी वापरला जातो.

/rural-energy/energy_types/energy_save/92693f935947-93293e935923947

कॉम्पॅक्ट फ्लूरोसंट लाइट ऊर्फ सीएफ्एल प्रकारचे दिवे जुन्या पद्धतीच्या पिवळ्या दिव्यांच्या तुलनेमध्ये फक्त 1/3 ऊर्जा वापरूनदेखूल तेवढाच प्रकाश देतात. अशारीतीने वीजवापर 75 टक्क्यांनी कमी होऊदेखील आपणांस पिवळ्या दिव्याप्रमाणेच सौम्य व मृदु प्रकाश मिळतो.

या विभागात उर्जा बचत कशी करावी आणि ती करणे का गरजेचे आहे याविषयी माहिती दिली आहे.

या विभागात उर्जेचे विविध प्रकार नमूद केले आहेत तसेच या विभागात ऊर्जा बचत, ऊर्जेचे उत्पादन, पर्जन्य संधारण या विषयी माहिती देण्यात आली आहे.

ऊर्जेच्या दृष्टीने पर्यावरणाचे महत्व या बद्दल माहिती या विभागात दिली आहे.

Experiments and experiences in meeting the energy and water demands of communities are detailed here.

/rural-energy/90a93094d91c947935930940932-91593e939940-92e93e93993f92494092a91f-92b93f93294d92e94d938

या विभागात नवीनतम उर्जेविषयीचे काही माहितीपट दिले आहेत 

/rural-energy/विद्युत-आगी-टाळण्यासाठी-सामान्य-सुरक्षा-उपाय

घरे आणि इमारतींमध्ये विद्युत आगी आणि अपघात टाळण्यासाठी सामान्य सुरक्षा उपाय

या विभागात उर्जा संवर्धन, उर्जा कार्यक्षमता, पर्यावरणास अनुकूल उर्जा (green energy) उत्पादन, पावसाच्या पाण्याची साठवण,  इ. साठी वापरल्या जाणार्या तंत्रज्ञानाविषयी  माहिती दिली आहे.

/rural-energy/908-92a94193894d92493f91593e

या विभागात उर्जा विषयी विविध संस्थांनी प्रकाशित केलेली पुस्तके दिली आहेत 

/rural-energy/90a93094d91c93e-915936940-935-915941920947-93593e92a93093e932

सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा, जैविक ऊर्जा या ऊर्जा कशा पद्धतीने व कुठे वापरू शकाल याबद्दल यात माहिती दिली आहे.

ग्रामीण नवसंशोधन या विभागात ग्रामीण भागात ऊर्जेच्या संदर्भात लावलेल्या नवनवीन शोधांची माहिती यात दिली आहे.


या विभागात इतर संस्था, कार्यक्रम, प्रोग्राम, प्रशिक्षण यांची माहिती व इतर माहिती यात दिली आहे.

/rural-energy/केंद्रीय-विद्युत-प्राधिकरण-(सुरक्षा-आणि-विद्युत-पुरवठ्याशी-संबंधित-उपाययोजना)-नियमावली,-२०२३

 केंद्रीय विद्युत प्राधिकरण (सुरक्षा आणि विद्युत पुरवठ्याशी संबंधित उपाययोजना) नियमावली, २०२३ चे ठळक मुद्दे

/rural-energy/भारताची-ग्रीन-हायड्रोजन-प्रमाणन-योजना

 भारताच्या ग्रीन हायड्रोजन प्रमाणन योजनेबद्दल तपशील समाविष्ट करते.

उर्जा म्हणजे एखाद्या व्यक्तीची अथवा यंत्राची काम करण्याची ताकद किंवा क्षमता म्हणजे उर्जा होय.  उर्जा २ प्रकारची असते. पारंपारिक उर्जा आणि अपारंपरिक उर्जा. 


सरकारी योजना, नियम, कायदे इ. ची माहिती या विभागात दिली आहे.

महिला आणि ऊर्जा या विभागात ऊर्जेचा वापर सर्वात जास्त महिला करावा लागतो. त्यांना तंत्रज्ञानाचा वापर करून योग्य ऊर्जा उपलब्ध करून देण्याचा साठीची माहिती यात दिली आहे. 

<div id="MiddleColumn_internal">
<h3>जलसिंचन - पंपाने पाणी उपसणे</h3>
<p style="text-align: justify; ">ISI प्रमाणित पंप वापरल्याने तसेच पंपमध्ये काही किरकोळ तर काही मोठे बदल व सुधारणा केल्यास त्यांची कार्यक्षमता 25 ते 35 टक्क्यांनी वाढण्याची शक्यता असते.</p>
<h3 style="text-align: justify; ">कमी इंधन लागण्यासाठी खालील उपाय वापरावेत</h3>
<ul style="text-align: justify; ">
<li>वॉल्व मोठा असल्यास विजेची / डिझेलची      बचत      होऊ      शकते      कारण      विहिरीचे      पाणी      वर      खेचण्यासाठी      कमी      इंधन      व      वीज      लागते.</li>
<li>पाइपला बेन्ड (वळणे)      आणि      फिटिंग      जितकी      कमी      तितकी      विजेची      बचत      जास्त.</li>
<li>पाइपची वळणे (बेन्ड)      फारच      वेडीवाकडी      असल्यास      पाइपच्या      आतून      पाणी      घासल्यामुळे      70% जास्त      नुकसान      होते.</li>
<li>पाइपची उंची 2 मीटरने      कमी      करून      शेतकरी      दर      महिन्यास      15 लिटर      डिझेल      वाचवू      शकतो. विहिरीतील पाण्याच्या पातळीच्या वर 10 फुटांपेक्षा कमी      उंचीमध्ये      पंप      बसवल्यास      तो      अधिक      कार्यक्षमतेने      चालतो.</li>
<li>सक्शन पाइप चांगल्या दर्जाचा व पीवीसी      प्रकारचा      असल्यास      ऊर्जाबचत      होते      तसेच 20 टक्क्यांपर्यंत वीजदेखील वाचते.</li>
<li>उत्पादकाने सांगितल्यानुसार पंपाचे ऑइलिंग व ग्रीझिंग नियमितपणे करा.</li>
<li>पॉवर फॅक्टर व वोल्टेजमध्ये सुधारणा      करण्यासाठी      मोटरसोबत      योग्य      कपॅसिटीचा      ISI प्रमाणित      शंट      कपॅसिटर      बसवा. ह्यामुळेदेखील विजेची बचत होईल.</li>
<li style="text-align: justify; ">विहिरीमध्ये दिवा बसवला असल्यास तो दिवसा      बंद      ठेवा.</li>
</ul>
</div>